Fonder · Nhật ký phát triển

Làm một chiếc máy ảnh phim, từng khung hình một

Fonder bắt đầu từ một câu hỏi đơn giản: nếu camera iPhone có thể cho cảm giác giống chụp phim hơn một chút thì sao? Đây là nhật ký phát triển — những màu phim thành công, những lần thử chưa ổn, những chi tiết nhỏ chẳng ai yêu cầu, và mọi thứ mình học được trong lúc làm. Có đủ cả màu sắc, hạt phim, máy ảnh, những bản build lỗi, những đêm dài và những cuộn ảnh.

Ghi chép từ quá trình làm Fonder: màu phim khớp theo ảnh dựng thật của máy ảnh, công thức cư xử như những điều khiển của chính máy ảnh, và ứng dụng bao quanh chúng.

11/9/2026 – 14/10/2026 · 25 bài · Mới nhất: Hai công thức từ ảnh tham khảo, 14/10/2026

Về những hình ảnh ở đây

Mọi hình ảnh trên trang này đều từ file máy ảnh của mình hoặc điện thoại của mình, xử lý qua Fonder. Chỗ nào một tấm ảnh đặt cạnh “máy ảnh”, thì phía đó là file JPEG của chính máy ảnh cho cùng một lần bấm máy.

Một số ảnh dùng trong quá trình phát triển và thử nghiệm cục bộ lấy từ thư viện ảnh mẫu công khai của dpreview. Chúng chỉ dùng để thử trên máy của mình và không được đăng ở đây.

CC, CN, RA và NN là ký hiệu các giả lập màu của máy ảnh mà mỗi màu phim được khớp theo. Tên các màu phim là của riêng Fonder.

01Engine màu phim và những phong cách đầu tiên

Trong Fonder, mỗi màu phim là một cách xử lý màu riêng, được áp dụng nhất quán từ khung ngắm cho tới ảnh xuất ra.

Một màu phim phải làm màu sắc thay đổi, không chỉ làm chúng nhạt đi

Bộ xử lý màu phim được đưa vào app ngày 11 tháng 9. Mỗi màu phim gồm một nhóm điều chỉnh màu — sắc nào dịch theo hướng nào, độ bão hòa giảm ra sao, vùng sáng tối nằm ở đâu — rồi được gói vào một bảng màu 3D. Khung ngắm, ảnh chụp và file xuất đều đi qua cùng một quy trình xử lý, nên thứ bạn thấy lúc chụp cũng chính là thứ bạn nhận được.

Bản màu đầu tiên chủ yếu chỉ làm màu nhạt đi, nhưng phim thật không chỉ làm vậy. Sau khi chỉnh lại cách màu bão hòa cao được xử lý và pha lại toàn bộ các màu phim, mình đặt ra một nguyên tắc vẫn dùng tới giờ: một màu phim phải thực sự đổi cách màu sắc được thể hiện — đỏ có thể ngả cam, xanh có thể ngả navy — chứ không chỉ giảm độ bão hòa.

Cùng một hồ nước và đường chân trời trong sáu phiên bản: không phim, Summer Chrome, Ha Noi Chrome, Amber 400, Harbour Neg và Dream Haze 400.
Một file RAW chụp hồ ở Hà Nội qua vài phong cách đầu tiên, dựng bằng bộ máy hiện tại. Mỗi cái đưa màu xanh của trời và mặt nước đi một hướng khác nhau. Từ DSCF8912.

Đen trắng với kính lọc màu thật

Phim đen trắng trước đây chỉ là một phép chuyển xám đơn thuần. Ngày 16 tháng 9 chúng có bộ trộn kênh, để mỗi phim đơn sắc cư xử như được chụp qua một kính lọc màu: kính lọc đỏ làm trời xanh sẫm lại, kính lọc lục làm lá cây sáng lên.

Hồ nước bản màu, bản Silver Mono, và bản Scarlet Sky Mono — nơi trời và mặt nước sẫm đi rõ rệt.
Silver Mono gần với phép chuyển xám trung tính. Scarlet Sky Mono mang kính lọc đỏ, nên trời xanh và mặt nước chìm về phía đen trong khi những tòa nhà trắng vẫn sáng.

02Quầng sáng, tia sao và hạt phim

Những chi tiết nhỏ khiến một khung hình bắt đầu có cảm giác như phim.

Halation đủ mạnh để xuất hiện trong ảnh thật

Halation là quầng ấm phim có quanh những thứ sáng, do ánh sáng dội ngược qua lớp nhũ tương. Bản đầu tiên của mình chỉ bật lên trên một ngưỡng mà ảnh thật gần như không bao giờ chạm tới, nên nó chẳng làm gì cả. Bản sửa ngày 14 tháng 9 cho nó nở ở mọi mức dải tương phản, ở mức mà vùng sáng bình thường chạm được. Một bản sửa gain sau đó làm nó mạnh lên, và ngày 23 tháng 9 quầng sáng của mọi phong cách được giảm một nửa cho khớp.

Hai ảnh cắt một quầy đồ ăn ban đêm: một tấm thường, một tấm có quầng sáng ấm dịu quanh những bóng đèn trần và tấm biển được chiếu sáng.
Night Market 800 trên một quầy đồ ăn ban đêm, với quầng sáng tắt và ở mức 30 của công thức. Quầng sáng chỉ xuất hiện quanh những phần sáng nhất: các bóng đèn và mép tấm biển được chiếu sáng. Đây là ảnh tạo bằng máy, không phải ảnh chụp, được cắt quanh phần mái che.

Tia sao chỉ dành cho những ngọn đèn nhỏ

Hiệu ứng tia sao đến ngày 22 tháng 9. Nó tìm những điểm nhỏ và rất sáng, như đèn đường hay dây đèn trang trí, và cho chúng những tia mềm. Những mảng sáng lớn như biển hiệu và bầu trời được để yên — chính điều đó giữ nó khỏi trông như một kính lọc gắn trước ống kính.

Hạt phim thuộc về công thức, trên một thang sạch hơn

Hạt phim khởi đầu là một thanh trượt chung cho tất cả. Ngày 15 tháng 9 nó thành hạt xám kiểu phim, đối chiếu với hạt của một máy ảnh tham chiếu, và ngày 17 tháng 9 mỗi công thức có lượng hạt riêng, để công thức nào hứa có hạt thì mang hạt thật.

Ngày 24 tháng 9, hạt được làm lại lần nữa: mịn và sạch hơn, đồng thời toàn bộ công thức chuyển sang thang mới. Trên thang này, 30–40 là hạt nhẹ, 60 là hạt thô kiểu phim nhạy sáng, còn 100 là mức mạnh nhất. Kích thước hạt thay đổi theo độ phân giải ảnh để nhìn nhất quán trên màn hình điện thoại lẫn file đầy đủ.

Ba ảnh cắt 100% những chiếc đèn lồng giấy đỏ trên một con phố chợ: không có hạt, hạt màu mịn, và hạt đen trắng thô.
Ảnh cắt 100% từ bản dựng 2016 pixel của một con phố chợ tạo bằng máy, không phải ảnh chụp. City Neg 400 mang lớp hạt nhẹ, nhỏ (35); Grit 1600 mang lớp hạt lớn, nặng (75). Bức ảnh vốn đã có sẵn một chút hạt, nên ảnh cắt đầu tiên không hoàn toàn sạch.

03Khớp màu với ảnh từ máy ảnh thật

Bốn màu phim được khớp theo ảnh dựng thật của máy ảnh thay vì pha bằng mắt.

Cách một màu phim được khớp với máy ảnh

Lý do, gói trong một câu: "nhìn đẹp" và "cư xử như máy ảnh" hóa ra là hai chuyện khác nhau, nên mình thôi chỉ tin vào mắt và bắt đầu đo đạc những cặp ảnh của cùng một lần bấm máy.

Cho đến 23 tháng 9, mọi màu phim đều được pha bằng mắt. Rồi mình bắt đầu khớp màu phim theo ảnh dựng của chính máy ảnh, từ những cặp ảnh của cùng một lần bấm: file RAW, và tấm ảnh máy ảnh dựng từ nó với một giả lập màu bật lên còn mọi điều khiển khác để trung tính.

  1. Gom cặp ảnh. Mỗi lần bấm máy một cặp: file RAW cùng bản dựng của giả lập, ở DR100 với sắc độ, màu, colour chrome và hạt đều tắt. Hoặc là JPEG của chính máy ảnh, hoặc trình chuyển RAW của hãng chỉ thay mỗi giả lập, đối chiếu với file sidecar ghi thiết lập.
  2. Tráng file RAW theo cách Fonder làm. Tắt làm nét và dùng đúng cân bằng trắng của máy, để màu phim chỉ học mỗi bước ảnh của Fonder → ảnh của máy ảnh.
  3. Căn khớp. Phép sửa méo ống kính của trình chuyển phóng khung hình lên 1,3–1,5% và uốn nó theo kiểu khác, nên một bộ căn theo ô với mô hình xuyên tâm cộng trường mượt đưa mỗi cặp về sai lệch 0,04–0,34 px. (Ban đầu nó đọc ngược độ lệch dọc, làm nhòe những bản thử đầu; sửa ngay trong ngày.)
  4. Lấy mẫu. Hai tấm ảnh được lấy trung bình trong ánh sáng tuyến tính lên lưới 966×644, mỗi mẫu cho 8×8 điểm ảnh cảm biến, rồi phân theo dải màu và vùng tông. Vùng cháy, mép ảnh và ô quá mỏng bị loại, và công cụ báo lại những màu nào còn chưa được đo.
  5. Khớp. Tạo một phiên bản màu phim thử, chạy nó qua đúng quy trình xử lý của Fonder, rồi so với ảnh từ máy ảnh bằng ΔE2000 và OKLab. Sau đó chỉnh từng thông số một cho tới khi kết quả không còn cải thiện đáng kể. Một bước riêng giữ cho những màu mạnh nhất không bị nhạt đi.
  6. Kiểm. Bỏ một cặp ra ngoài rồi chấm điểm màu phim trên nó, so với không phim và với mọi màu phim khác, dựng đủ mọi file RAW rồi nhìn bằng mắt, và soát rằng các sắc xoay đi chứ không nhạt đi.
  7. Đặt tên, và đặt công thức đầu tiên của nó từ một công thức mình thực sự chụp trên máy ảnh.
Ký hiệuMàu phimNguồnSố cặpΔE2000, không phim → có phim
CCMemoir ChromeJPEG máy ảnh, bảng màu chuẩn47 ô màukhớp trên bảng màu
RADiary NegJPEG máy ảnh, hai thân máy93.42 → 1.89
NNAfterglow Negtrình chuyển RAW104.01 → 2.09
CNLost Summer Negtrình chuyển RAW15 (12 dùng để khớp)7.21 → 2.60

ΔE2000 trung bình trên các cặp đã khớp. Quanh mức 2 là khác biệt thấy được khi đặt cạnh nhau nhưng khó nhận ra khi đứng một mình. Một số cặp RA, NN và CN không phải ảnh của mình, nên những so sánh đó không đưa lên đây.

Một bảng màu chuẩn bốn lần: JPEG của máy ảnh, Memoir Chrome, không phim, và Lost Summer Neg.
File RAW bảng màu của mình (DSCF6531) đặt cạnh JPEG của chính máy ảnh. Trên: máy ảnh ở CC, và Memoir Chrome — màu phim khớp theo CC. Dưới: không phim, và Lost Summer Neg, khớp theo CN, cái xoay ô hồng cánh sen thành hồng bụi và các sắc đỏ về phía gạch nung.

Memoir Chrome, màu phim khớp máy đầu tiên

Memoir Chrome được khớp trên 47 ô của bảng màu chuẩn (CC). Một bảng màu thứ hai, cầm tay trên nền cỏ giữa trời, kiểm rằng phép khớp vẫn đứng vững ngoài khung hình nó được khớp trên đó. Công thức đầu tiên của nó, Still Air 100, đến cùng ngày.

Bảng màu chuẩn cầm tay trên nền cỏ: JPEG của máy ảnh cạnh Memoir Chrome.
DSCF6532: JPEG của máy ảnh ở CC (trái) và Memoir Chrome trên cùng file RAW (phải).

Các màu phim khớp máy trên cùng một con phố

Bốn màu phim khớp máy, cộng Olive Neg, trên một khung hình ở cường độ tối đa, mọi điều khiển khác để trung tính. Olive Neg không phải phim khớp máy: nó là phim đêm-xanh-lục pha riêng cho công thức Underpass 400.

Một con đường rộng ở Hàn Quốc lúc giờ vàng, có biển báo xanh, một trung tâm thương mại sáng đèn và xe cộ chạy ngang, trong sáu phiên bản: không phim, Memoir Chrome, Lost Summer Neg, Diary Neg, Afterglow Neg và Olive Neg.
DSCF9950, một con phố ở Hàn Quốc lúc giờ vàng, chụp JPEG trên chiếc X-T2. Memoir Chrome và Afterglow Neg làm bóng râm sâu thêm, Lost Summer Neg làm nó lạnh và mềm đi, Diary Neg bám sát khung cảnh, còn Olive Neg xoay buổi chiều thành xanh lục và vàng.

Lost Summer Neg và Folio

Lost Summer Neg là phép khớp CN: mười lăm cặp ảnh, mười hai cặp dùng để khớp. Bản thử đầu của mình chỉ làm các sắc đỏ nhạt đi — phạm vào quy tắc từ tuần đầu — nên nó được khớp lại cho đến khi màu ra vừa đậm vừa xoay đúng hướng.

Công thức đầu tiên của nó, Folio, đặt theo một công thức mình chụp trên máy ảnh: CN, Daylight với B−3, màu +2 và colour chrome yếu. Trên máy ảnh công thức đó là DR400. Trong Fonder nó mở ở DR100, vì DR400 của Fonder làm bẹt màu phim này ở chỗ mà DR400 của máy thì không, và ở DR100 nó khớp với chính khung hình máy ảnh chụp cùng cảnh.

Hai dải ảnh một cửa tiệm nhỏ mái xanh với mái hiên đỏ bên bức tường hồng, phía trước là một cô gái mặc váy xanh: Folio 100 và không có phim.
Một cảnh đường phố tạo bằng máy, không phải ảnh chụp, cắt quanh mái nhà và mái hiên. Trên: Folio 100. Dưới: không có phim. Bầu trời nhạt đi, mái xanh ngả xám xanh ngọc, mái hiên đỏ ngả đỏ son và bức tường hồng ngả màu cá hồi. Khung hình của chính máy ảnh mà Folio được so khớp không còn được đưa ra ở đây.

04Màu da

Bảo vệ màu da, và lớp hoàn thiện da kiểu phim

Công thức mạnh không được phép làm mặt người ngả cam. Bảo vệ màu da làm nhạt phần màu của công thức trên tông da và giữ nguyên ở mọi chỗ khác, và nó cố ý để yên gỗ cùng những bề mặt ấm khác. Cùng ngày, một lớp hoàn thiện da kiểu phim vào cho mọi màu phim, và các công thức chân dung được tinh chỉnh lại theo nó. Công thức chân dung mở ra không có hạt, vì hạt thêm thứ chất liệu mà một gương mặt không cần.

Chương này không có ảnh: các khung hình thử đều là chân dung, mà nhật ký này không đưa mặt người lên.

05Công thức

Công thức nằm trên màu phim: dải tương phản, sắc độ, màu, cân bằng trắng, hạt phim và những thứ còn lại.

Công thức đặt theo máy ảnh

Nhiều công thức đến từ những công thức mình chụp trên máy ảnh, dịch lại từng điều khiển một: Still Air 100 và Ordinary Day 200 ngày 23 tháng 9; 1998 Neg, Shoebox 400 và Folio ngày 24; City Neg 400 ngày 25. Từ khi cân bằng trắng được làm lại, mỗi công thức giữ đúng chế độ của bản gốc: công thức Auto thì AWB, công thức Daylight dùng preset Daylight, còn Shoebox giữ mức cố định 6700 K của nó. Quầng sáng và tối góc là phần thêm của riêng Fonder; các công thức gốc không có chúng.

Một con phố chợ treo đèn lồng đỏ qua sáu công thức: Folio 100, City Neg 400, 1998 Neg, Still Air 100, Ordinary Day 200 và Shoebox 400.
Một con phố chợ tạo bằng máy, không phải ảnh chụp, qua sáu công thức ở cường độ mặc định của máy ảnh, cắt lấy phần giữa khung hình. Folio 100 và City Neg 400 dùng Lost Summer Neg, 1998 Neg dùng Afterglow Neg, Still Air 100 dùng Memoir Chrome, còn Ordinary Day 200 và Shoebox 400 dùng Diary Neg.

Mình đã có quá nhiều màu phim.

Đến 24 tháng 9 thì có quá nhiều màu phim. Một bản đồ nhiệt đo khoảng cách màu giữa từng cặp lộ ra những cái gần trùng nhau, và bốn màu phim bị loại. Công thức của chúng chuyển sang màu phim gần nhất còn lại, và mỗi lần chuyển đều được soi cạnh nhau để công thức giữ được cá tính. Một tấm ảnh hay một công thức được chia sẻ có nhắc tên màu phim đã loại vẫn mở được, trên màu phim thay thế.

Hai công thức từ ảnh tham khảo

Tuần này có thêm hai công thức trong bộ sưu tập, cả hai đều được làm theo cùng một cách: từ vài tấm ảnh tham khảo có chất màu mình thích, chỉnh bằng mắt qua nhiều vòng thay vì khớp theo ảnh dựng của máy ảnh.

Ảnh tham khảo là ảnh của người khác, nên chúng chỉ nằm trên bàn làm việc của mình. Để có thứ thử cho công bằng, mình tạo ra những khung hình cùng kiểu cảnh với màu tự nhiên, chưa chỉnh màu, rồi tinh chỉnh từng công thức cho đến khi những khung hình đó trông giống ảnh tham khảo. Mỗi công thức lấy một trong số đó làm ảnh mẫu.

Công thứcMàu phimPhù hợp với
Morning Bus 400Butter NegNgười đứng trong bóng râm vào một ngày nắng: tăng sáng thêm 1 stop nhưng vẫn giữ chi tiết vùng sáng, giảm ám màu của film và chỉnh WB ấm hơn.
Last Exit 800Olive NegNgười mặc đồ trắng dưới ánh đèn trong đường hầm hoặc bãi đỗ xe vào ban đêm: giảm sáng hơn 1 stop, khiến tường ngả xanh chai trong khi áo sơ mi hay váy vẫn sáng.

Last Exit cần một chỉnh sửa mà ảnh tham khảo không thể hiện. Quầng sáng từ chiếc áo sơ mi trắng bị loang đỏ sang chiếc cà vạt đen bên cạnh, khiến cà vạt chuyển sang màu đỏ nâu. Vì vậy, giờ đây halation chỉ xuất hiện quanh những nguồn sáng mạnh nhất. Đèn và đèn pha vẫn phát sáng, còn cà vạt vẫn giữ màu đen.

Phần hướng dẫn của mỗi recipe đều nêu rõ những tình huống mà nó dễ cho kết quả chưa tốt. Morning Bus làm sáng toàn bộ khung hình, nên ảnh vốn đã sáng có thể bị bạc màu. Last Exit làm tối cả khung hình, nên ảnh vốn đã thiếu sáng có thể chìm hẳn vào bóng tối.

Một toa tàu trống dưới nắng xiên thấp, xuất hiện hai lần: phía trên dùng Morning Bus 400, phía dưới giữ màu tự nhiên.
Hình toa tàu được tạo bằng AI, không phải ảnh chụp: phía trên dùng Morning Bus 400 ở mức hiệu ứng mặc định của camera, phía dưới là màu tự nhiên.
Một cặp đôi mặc đồ cưới đứng cạnh lan can trong đường hầm, trong khi đèn pha ô tô xuất hiện ở khúc cua; cảnh này được hiển thị hai lần: phía trên dùng Last Exit 800, phía dưới giữ màu tự nhiên.
Hình đường hầm được tạo bằng AI, không phải ảnh chụp, và cặp đôi cũng không phải người thật: phía trên dùng Last Exit 800 ở mức hiệu ứng mặc định của camera, phía dưới là màu tự nhiên.

06Màn mở đầu

Màn mở đầu bốn trang

Ngày 25 tháng 9, màn giới thiệu một trang được tách thành bốn phần: phim chứ không chỉ là filter; công thức hoạt động như các nút chỉnh trên máy ảnh; chụp RAW để vẫn có thể đổi ý sau; và tự tạo phong cách của riêng bạn. Quyền truy cập camera chỉ được hỏi ở bước cuối. Ảnh trên các trang này cũng được xử lý bằng đúng quy trình mà Fonder dùng trong app.

Hồ nước như khi chụp, và với công thức của trang đầu: trời và nước mềm hơn, ngả cyan.
Ý của trang đầu trên file RAW hồ nước của mình: khung hình như khi chụp, và một công thức riêng trên Lost Summer Neg (DR100, Vùng sáng −1, Vùng tối +0.5, Màu +3, colour chrome mạnh, B−4, Độ trong −2). Trong app có một vạch chia quét giữa hai bên.

07Cân chỉnh và tinh chỉnh lại

Các nút chỉnh được cân chỉnh theo máy ảnh

Trước đó các điều khiển của công thức là những phỏng đoán có học. Ngày 25 tháng 9, từng cái được đo theo máy ảnh, mỗi lần một cái: màu, dịch cân bằng trắng, vùng sáng, vùng tối, dải tương phản và colour chrome. Với mỗi cái, mình chuyển cùng một file RAW trong trình chuyển của chính hãng máy với duy nhất điều khiển đó thay đổi, rồi khớp điều khiển của Fonder cho trùng.

Rồi mọi công thức được tinh chỉnh lại lên các điều khiển đã cân, để giữ đúng cái nhìn đã duyệt. Phần lớn nằm trong khoảng 2 ΔE so với bản cũ.

Bảng màu chuẩn ở Màu −4, 0 và +4, bản dựng của máy ảnh xếp trên bản của Fonder.
DSCF6533 ở Màu −4, 0 và +4. Trên: các bản chuyển của máy ảnh ở CC. Dưới: Fonder, Memoir Chrome với cùng thiết lập Màu.

08Cân bằng trắng

Cân bằng trắng, đo trên máy ảnh

Cân bằng trắng giờ hoạt động đúng như trên máy ảnh. Một preset là một thứ ánh sáng tuyệt đối: Daylight dưới bóng đèn vàng sẽ làm ảnh ngả cam, vì phép sửa chạy từ thứ ánh sáng thực sự chiếu vào cảnh đến ánh sáng của preset, chứ không tương đối so với cân bằng trắng tự động.

Các preset được đo trên chiếc X-T3 của mình: cùng một file RAW bảng màu được thử ở từng preset và dọc dải Kelvin từ 3200 đến 8300 K, rồi so lại qua chính quy trình xử lý của Fonder. Daylight được cố định theo đúng mức trên vòng chỉnh của máy, còn Cloudy được suy ra ở khoảng giữa Daylight và Shade.

PresetKelvin (thang của máy)Tint
Đèn sợi đốt3093 K−7.6
Đèn huỳnh quang4345 K+87.7
Daylight5026 K+7.7
Cloudy (suy ra)5414 K+2.7
Shade5866 K−2.4

Kelvin của Apple và của máy ảnh không nằm trên đúng cùng một thang đo: cùng một file RAW có thể đọc là 5981 K trong Core Image nhưng 5026 K trên vòng chỉnh của máy. Vì vậy Fonder quy đổi các giá trị về cùng một thang trước khi dùng. Với khung ngắm, app dùng số đo trực tiếp từ điện thoại; với file RAW nhập vào, app giữ đúng thông tin ánh sáng lúc ảnh được chụp.

Cùng ngày, lựa chọn thứ bảy, K, đưa mức kelvin cố định về còn một chạm, để một công thức máy ảnh kiểu “5200K, R+1 B−6” nhập được đúng như ghi.

Bảng màu chuẩn ở 3200, 4000, 5600 và 8300 kelvin, bản dựng của máy ảnh xếp trên bản của Fonder.
Thang kelvin trên DSCF6533: các bản chuyển của máy ảnh (trên) và Fonder với cùng mức kelvin cố định (dưới). Đầu lạnh của Fonder vẫn hơi xanh hơn một chút.
Bảng màu chuẩn dưới các preset Đèn sợi đốt, Daylight và Shade, bản dựng của máy ảnh xếp trên bản của Fonder.
Các preset trên cùng file RAW. Trên các ô trung tính, máy ảnh và Fonder lệch nhau 0,005–0,013 theo a/b của OKLab, so với 0,02–0,07 giữa một preset và Daylight trên chính máy ảnh.

09Video Cine

Chế độ video: công thức được áp dụng trực tiếp lên từng khung hình, rồi đo và tối ưu ngay tại đây. Cine sẽ ra mắt sau phiên bản 1.0 — bản đầu tiên của Fonder chỉ có Still và Roll.

Cine: video với công thức được áp dụng trực tiếp

Lý do, gói trong một câu: một cái nhìn đẹp trên một tấm ảnh cũng vô dụng trong video nếu điện thoại rớt khung hình khi phải dựng ba mươi tấm như thế mỗi giây — mỗi khung hình có 33 ms, và con số ấy định hình mọi thứ bên dưới.

Cine quay 1080p 30 fps và áp công thức trực tiếp lên từng khung hình. Hình ảnh đi qua cùng quy trình xử lý như ảnh chụp rồi được mã hóa thành HEVC với âm thanh AAC. Video cũng giữ đúng tỉ lệ bạn thấy trên màn hình, nên những phần bị cắt không phải tốn công xử lý màu.

Ở 30 fps mỗi khung hình có 33 ms. Lần quay thử đầu trên điện thoại với công thức nặng nhất, Nightshade 800, trung bình 32,1 ms: sát mép vực, kèm rớt khung hình từ camera và khựng lại mỗi lần đổi công thức. Những gì kéo nó xuống:

  • Hạt lấy từ ngân hàng. Ba trường hạt dựng một lần rồi chia ra với một độ xê dịch mỗi khung hình, nên hạt vẫn động: 5,3 → 1,7 ms.
  • Quầng sáng dựng ở nửa độ phân giải: 5,2 → 3,5 ms, không khác biệt nhìn thấy (ΔE trung bình 0,001).
  • 4:2:0 đi thẳng vào bộ mã hóa, và mỗi buffer camera được chép rồi trả lại ngay, chấm dứt những cú rớt vì cạn buffer.
  • Công thức được giữ cố định trong lúc quay và chuẩn bị sẵn giữa các lần quay, để mỗi khung hình không phải gánh thêm bước xử lý không cần thiết.

Sau đó cùng công thức ấy chạy trung bình 21,1 ms suốt 50 giây không rớt khung hình nào, còn các công thức nhẹ hơn nằm quanh 16–18 ms.

Tiếp theo là nhiệt. Điện thoại nóng đẩy khung hình lên 35–52 ms, và một khung hình mất 822 ms: khung đầu tiên ở một cỡ dựng mới đang biên dịch kernel của nó. Giờ mọi nấc của thang cỡ dựng được làm nóng trước khi quay. Khi máy còn mát, cỡ dựng bước 100 → 85 → 75%; lúc nóng gắt có thể xuống tiếp 65% và 50%, quầng sáng ở một phần tư, và chỉ leo lại khi máy đã nguội và nấc trên vừa sức. File thì giữ 1080p suốt.

Lần quayTrung bìnhp95Ghi được / rớt
Nightshade 800, 50 giây21.1 ms24.1 ms1509 / 0
Acid Cross, 88 giây16.5 ms—2645 / 0
Summer Chrome, 40 giây, máy ấm17.9 ms21.6 ms1210 / 0
Still Air 100, 62 giây, chạm mức nóng gắt19.5 ms25.5 ms1779 / 9

iPhone 16 Pro, 1080p30.

10Dải tương phản Tự động

Dải tương phản Tự động

Lý do, gói trong một câu: bầu trời sáng là thứ dễ mất nhất, mà ép mọi tấm ảnh bẹt xuống để cứu nó lại làm phần còn lại tệ đi — nên giờ lựa chọn được đưa ra theo từng khung hình.

Dải tương phản cho công thức giữ vùng sáng bằng cách phơi thấp hơn rồi nâng bức ảnh trở lại, như DR200 và DR400 của máy ảnh. Giờ nó có Auto, chọn DR100 hay DR200 (hoặc DR400 khi trần cho phép) dựa trên bao nhiêu phần khung cảnh đang gần cháy.

Phép đo là tỉ lệ khung hình có kênh sáng nhất đạt từ 90% mức trắng của DR100 trở lên, trên lưới 256 điểm ảnh. Nó dùng kênh sáng nhất thay vì độ sáng, vì một bầu trời xanh bão hòa cháy ở kênh xanh từ rất lâu trước khi nhìn thấy sáng.

Lựa chọnLên nấc khiXuống nấc dưới
DR2001.5%0.75%
DR400 (chỉ khi trần là 400)18%, hoặc 0,5% vượt mức trắng của DR20012%

Nó được cân trên 35 khung hình: cảnh nắng-và-bóng và cảnh trời cháy đo ra 2,6–35% và lên DR200, cảnh sáng đều ở lại DR100, bảng màu chuẩn cũng vậy. Trong khung ngắm nó chờ 0,5 giây trước khi lên nấc và 1,5 giây trước khi xuống, để không chớp nháy. File RAW được đo từ chính bản giải mã của nó, còn một lần quay Cine khóa lựa chọn ngay từ đầu.

Bảng màu chuẩn trên bàn gỗ ở DR100, DR200 và DR400, bản dựng của máy ảnh xếp trên bản của Fonder.
DSCF6535, trong nhà ở ISO 800: các bản chuyển DR100, DR200 và DR400 của máy ảnh (trên) và của Fonder (dưới). Không gì trên bảng màu bị cháy, nên ba bản lẽ ra gần như giống hệt nhau — và ở cả hai phía đúng là vậy.

11Khung ngắm, xem trước và chia sẻ

Một khung ngắm không cần kính, và chia sẻ kèm thông số

Khung ngắm bỏ các lớp phủ gradient; giờ mỗi thông số tự mang bóng đổ của mình. Các góc ngắm ánh lên màu hổ phách khi chụp một tấm, rồi lắng xuống. Trong Cine chúng giữ màu hổ phách suốt lần quay và một viền đỏ chạy quanh khung; cầm ngang máy, một dải đầu với tên phim và nút REC chạy dọc mép trên.

Màn xem trước ảnh in công thức và màu phim lên tấm ảnh, với năm con số dọc mép dưới: ISO, cân bằng trắng, DR, vùng sáng và vùng tối.

Chia sẻ giờ có ba lựa chọn: Chỉ ảnh, Thẻ (tấm ảnh trên dải nền tối cùng công thức, màu phim và năm con số ấy) và Phủ chữ (nhãn của màn xem trước in thẳng vào ảnh). Thẻ và Phủ chữ đều bỏ dữ liệu vị trí trước khi chia sẻ.

Ảnh một cô gái băng qua đường bên một cửa tiệm nhỏ, đặt trên tấm thẻ tối màu. Bên dưới: City Neg 400, Lost Summer Neg, và một hàng ghi ISO —, WB AWB R+2 B−3, DR 400, Highlight −2, Shadow +1.5.
Một tấm Thẻ, vẽ theo bố cục của ứng dụng từ một bức ảnh tạo bằng máy, không phải ảnh chụp, với City Neg 400. Bức ảnh không có dữ liệu máy ảnh, nên ISO hiện dấu gạch, đúng như ứng dụng hiển thị.

12Cuộn phim

Chế độ chụp thứ ba: lắp một màu phim, chụp cả cuộn mà không xem, rồi tráng.

Film Roll: lắp phim, chụp mà không xem trước, rồi tráng

Cuộn phim là chế độ thứ ba trên thanh chọn, cạnh Ảnh và Cine. Bạn chọn một màu phim (các màu miễn phí, hoặc mọi màu khi đã “Mở khóa tất cả”) và một cuộn 12, 24 hoặc 36 kiểu. Cuộn bị khóa vào màu phim đó cho đến khi tráng xong. Trong lúc chụp bạn chỉ thấy âm bản hoặc không thấy gì cả, và ô ảnh vừa chụp chỉ chạy hình cuộn phim lên kiểu.

Chụp hết cuộn thì bạn tráng nó. Bạn chọn viền (không, phong sương hoặc bản quét) và, nếu thích, dấu ngày lấy từ giờ chụp của từng kiểu. Dấu được vẽ bằng chữ số bảy đoạn màu hổ phách với quầng mờ, đúng cách máy compact ngày xưa in, theo bốn định dạng như '26 9 27 hay 27 9 '26 14:32.

Mọi cuộn đều tráng dưới một công thức lab duy nhất, chung cho mọi màu phim, chỉnh theo những gì một bản quét lab tốt sẽ cho:

  • Màu +3 với colour chrome yếu và colour chrome blue yếu (phim đen trắng thì không có cả ba)
  • Vùng sáng −1, Vùng tối +0.5
  • Dải tương phản Tự động tối đa DR200, quyết theo từng kiểu
  • AWB không dịch màu, Độ trong −1, Độ nét −1
  • Hạt nhẹ và mịn (25 với phim màu, 30 với đen trắng), quầng sáng 10 và tối góc 10

Ảnh trong cuộn chỉ sống trong cuộn của nó: chúng đứng ngoài lưới Ảnh và các con số đếm, còn chia sẻ dạng Thẻ hay Phủ chữ in tên phim và số kiểu thay cho thông số. Bản phát hành này cũng thêm chọn nhiều ảnh trong Ảnh, để lưu, chia sẻ hay xóa nhiều tấm một lần.

Bảng ảnh mười hai kiểu trên Toffee Neg: hồ giữa núi đá vôi, một con thuyền neo, chiếc xuồng gỗ, một con đường, và bến lát gạch, mỗi tấm có dấu ngày màu hổ phách.
Một cuộn 12 kiểu Toffee Neg thật, chụp bằng điện thoại của mình bên hồ và tráng với viền phong sương cùng dấu ngày.
Bốn tấm ảnh từ một cuộn Dusk: hồ nước dưới mái lá, chiếc phà cắm cờ đỏ, những nhà nổi dưới chân núi, và ngôi làng ấy nhìn qua vòm cây, mỗi tấm có dấu ngày.
Bốn kiểu từ một cuộn Dusk, tráng với viền phong sương và dấu 27 9 '26.

Đoạn cuối của một cuộn phim

Ở ba kiểu cuối của cuộn (10–12, 22–24 hay 34–36), bộ đếm cạnh nút chụp chuyển hổ phách và nhấp nháy sau mỗi tấm. Có một tiếng click nhẹ khi bước vào ba kiểu cuối và một tiếng chắc hơn ở kiểu cuối cùng. Ở kiểu cuối, dòng chữ dưới con số ghi LAST FRAME, và phim lên kiểu chậm hơn, như thể cuộn phim đang căng dần. Không gì chặn việc chụp cả.

Chụp xong kiểu cuối, dải phim cuốn ngược vào đúng vỏ cuộn của màu phim ấy, chiếc vỏ xoay rồi lắng lại, và dòng Roll complete hiện dần cùng nút Tráng phim. Nó chỉ chạy một lần mỗi cuộn, và một cú chạm là bỏ qua được.

Năm màu phim đẩy mạnh

Năm phim âm bản màu mới đến cùng chế độ Cuộn phim. Như Olive Neg, mỗi cái nhuộm cả vùng tối, vùng trung và vùng sáng ở cường độ tối đa, trong khi phần lớn các màu phim chỉ nhuộm hai đầu.

Màu phimISOChất màu
Lantern Neg800Vùng tối và trung ngả xanh ngọc-cyan, đèn và vùng sáng hổ phách, da vàng óng
Toffee Neg200Vùng trung màu kẹo bơ, vùng tối sô-cô-la, vùng sáng kem; lá vàng đất, trời xanh ngọc trầm
Guava Neg400Hồng-rose phủ mọi tông, xanh lá kaki, trời oải hương, đỏ thẫm
Ink Neg400Vùng tối và trung navy, vùng sáng kem, sắc đỏ ấm nổi trên nền xanh
Pollen Neg200Vàng nắng phủ mọi tông, tán lá xanh chanh, trời xanh thẫm, bóng tối mở

Chúng chưa có công thức nào, nên danh sách Phim giờ hiện đủ mọi màu phim, không chỉ những cái đã có công thức. Mỗi cái vẫn chụp riêng được, lắp vào cuộn được, hoặc dùng để tạo công thức.

Cùng một con phố ven cảng với những ngôi nhà vàng, lặp lại bảy lần: không có phim, Olive Neg, Lantern Neg, Toffee Neg, Guava Neg, Ink Neg và Pollen Neg.
Một con phố ven cảng tạo bằng máy, không phải ảnh chụp, với không có phim, Olive Neg để đối chiếu, và năm màu phim mới ở cường độ tối đa.

36 kiểu chụp thì ổn. Đến lúc tráng thì không.

Cú tua phim giờ theo độ dài của cuộn: 1,8 giây cho 12 kiểu, 2,8 cho 24 và 3,6 cho 36, nhịp chậm–nhanh–chậm. Mỗi kiểu tua ngược cho một tiếng tách quay nhẹ, kèm tiếng gõ nhỏ vào vỏ cuộn. Vỏ cuộn giờ to hơn và nằm trên một tấm nền mềm với quầng hổ phách mờ.

Cú sửa quan trọng hơn nằm bên dưới. Tráng một cuộn 24 hay 36 kiểu làm app sập sau khoảng 15 kiểu. Mỗi kiểu dựng hai lần (bản xem trước, rồi bản đủ phân giải) trên các hàng đợi tuần tự chỉ trả buffer tạm khi chúng rảnh — mà trong lúc tráng cả cuộn thì chúng chẳng bao giờ rảnh. Khoảng 150 MB mỗi kiểu ProRAW chất đống cho đến khi iOS giết app. Giờ cả hai hàng đợi trả bộ nhớ sau từng kiểu.

Số kiểu đã tráng06121536
Trước554 MB1.5 GB2.1 GB2,3 GB, còn tăngtráng được 35 / 36
Sau552 MB333 MB208 MB247 MBđi ngang ~210–260 MB, đủ 36 / 36

Dấu chân bộ nhớ khi từng kiểu hiện ra, từ một bài thử tráng 36 kiểu. Những cuộn 24 và 36 kiểu thật giờ tráng được trên iPhone 16 Pro.

Bốn chặng của dải phim cuốn vào vỏ cuộn: dải đầy đủ ở giây 0, cuốn một phần tư ở giây 1.2, cuốn gần hết ở giây 2.4, và chỉ còn chiếc vỏ đã xoay ở giây 3.6.
Nhịp của một cú tua 36 kiểu, từ bản dựng thử làm trước khi vỏ cuộn được phóng to: 9 trên 36 tiếng tách ở giây 1,2, 26 ở giây 2,4, đủ 36 ở giây 3,6.

13Trang web

Trang chủ mới

fondercam.online có trang chủ mới, bằng tiếng Anh và tiếng Việt. Nó kể ứng dụng như một cuộn phim: chụp, tráng, in. Ảnh trên trang là từ chính buổi chụp Cuộn phim của mình, với viền và dấu ngày của chúng. Font chữ được phục vụ từ chính trang web, và nhật ký này giờ dùng chung đầu trang với chân trang.

Ảnh chia sẻ của Fonder: một vỏ cuộn Olive Neg, chữ Fonder, và tấm ảnh hồ nước có dấu ngày.
Ảnh chia sẻ của trang chủ.

Mình đã kể câu chuyện về Fonder theo cách ngược lại

Trang chủ đầu tiên chủ yếu giải thích Fonder có thể làm gì: màu phim, công thức, tráng ảnh, các nút chỉnh. Tất cả đều đúng, nhưng lại chưa chạm vào điều quan trọng nhất.

Mình không làm Fonder vì iPhone cần thêm nhiều filter hơn. Mình làm nó vì camera điện thoại đã trở nên cực kỳ tốt, nhưng việc chụp ảnh lại dần mất đi một phần cảm giác thú vị vốn có. Trong lúc viết những ghi chú về marketing tuần này, cảm giác đó dần trở thành định hướng rõ ràng cho sản phẩm: cảm giác chụp phim, không chỉ là màu phim.

Vì thế website cũng thay đổi theo. Trang chủ giờ bắt đầu bằng những điều Fonder muốn mang trở lại — sự giới hạn, cảm giác chờ đợi, những khung hình không hoàn hảo, và niềm vui khi lần đầu xem trọn một cuộn ảnh. Các tính năng được đưa xuống phía sau, đúng với vai trò của chúng: để chứng minh cho lời hứa, chứ không phải trở thành chính lời quảng cáo. Trang Recipes cũng bắt đầu nói về khoảnh khắc trước khi nói về màu sắc và kỹ thuật, mỗi màu phim giờ đều có một câu ngắn về lúc nào bạn sẽ muốn chọn nó, và toàn bộ website giờ cũng đã có tiếng Việt, do chính mình dịch.

Vẫn là cùng một sản phẩm. Chỉ là lần này, câu chuyện được kể đúng thứ tự hơn.